Klimaatneutraal in 2050 = 1000 huizen per dag van het aardgas af | Hoe gaan wij aardgasvrij? #7

Geschatte leestijd: 5 minuten
Aardgasvrij wonen

In 2050 moeten alle Nederlandse woningen energieneutraal en aardgasvrij zijn volgens het regeerakkoord van kabinet-Rutte III. Nu klinkt 2050 nog heel ver weg en lijkt het misschien alsof we nog zeeën van tijd hebben. De realiteit is echter anders. Om in 2050 alle woningen aardgasvrij te maken moeten we de komende 32 jaar ongeveer 7,6 miljoen woningen onafhankelijk maken van fossiele brandstoffen. Wat moet er in Nederland gebeuren als we in 2050 alle woningen van het aardgas af willen hebben? 

1.000 woningen per (werk)dag van het aardgas af

Een snelle rekensom laat grofweg het volgende zien:

  • Er zijn in Nederland ruim 7,6 miljoen huizen.
  • We hebben tot en met 2050 nog 32 jaar om die volledig van het aardgas af te halen.
  • Die 32 jaar vertaalt zich naar minder dan 8.000 werkdagen, uitgaande van een 5-daagse werkweek inclusief 3 weken bouwvak per jaar (365 dagen * 5/7 (weekdagen) – 15 werkdagen (3 weken bouwvak) = 7,863 werkdagen).

Dat betekent dat we ongeveer 1.000 woningen per werkdag van het aardgas af moeten halen. Dat is geen kleine straat per dag, ook geen grote straat per dag. Nee, dat is een volledige buurt per dag. Een verbluffende uitdaging. Een enorm aantal wat natuurlijk ook een flink kostenplaatje met zich mee brengt. Zeker omdat het volledig klimaatneutraal maken van oude woningen best een uitdaging vormt.

Inschattingen geven aan dat 80% van de gebouwde omgeving van 2050 uit woningen bestaat die nu anno 2018 al zijn gebouwd. Nieuwbouw, die vanaf 2020 standaard energieneutraal wordt gebouwd, speelt daarmee een beperkte rol. De grote uitdaging zit in de verbouwing van de bestaande woningen. Gemeenten krijgen een grote rol in het regisseren van deze transitie. Er zal grootschalig moeten worden geïsoleerd, alle daken zullen vol gelegd worden met zonnepanelen en we moeten op een andere – duurzame – manier onze woningen moeten gaan verwarmen. Wat betekent dat?

Ruim €100 miljoen per week verbouwen

Voor de bestaande bouw ligt de gemiddelde investering om een woning aardgasvrij te maken nu op ongeveer €15.000 tot €40.000*. Door technologische vooruitgang kan dit misschien zakken naar een bedrag van ongeveer €20.000 per woning (warmtepomp ontwikkeling, complete schil renovatie, nieuwe verwarmingssystemen etc.). Dat betekent dat we per week ongeveer 100 miljoen euro moeten investeren in het verbouwen van onze woningen om de doelstellingen van 2050 te behalen. Over een periode van 32 jaar hebben we het over een mega bedrag van ruim 200 miljard euro.
Ter vergelijking: op het hoogtepunt van de aardgaswinning in Groningen (in 2013) verdiende de overheid ruim 15 miljard.

Is dit haalbaar? Gaat Nederland het redden om in 2050 alle huizen aardgasvrij te maken?

Techniek vormt niet de grootste uitdaging

Een ding is in ieder geval goed om te weten: de technologie is er al lang om woningen van het aardgas af te halen. We weten heel erg goed hoe het moet. Het is dus niet zo dat we moeten wachten op NASA-achtige innovaties. Isolatie, zonnepanelen, warmtepompen en vele andere technologische oplossingen zijn al geruime tijd op de markt. Het is dus niet zozeer een technische uitdaging waarbij we overgeleverd zijn aan nieuwe uitvindingen.

Belang van consistent beleid

‘Kenners’ wijzen op het belang van langdurig consistent overheidsbeleid zodat marktpartijen en consumenten weten waar ze aan toe zijn. Een recent voorbeeld van hoe dit niet moet is de onzekerheid rondom de salderingsregeling voor zonnepanelen. Het is nog steeds onduidelijk wat er gebeurt na 2020 en 2023. Dit werkt voor veel woningeigenaren als ‘rem’ op het aanschaffen van zonnepanelen en dat kunnen we alles behalve goed gebruiken.

Op dit moment is het nog onduidelijk of de overheid nu de focus zal gaan leggen op het verhogen van belastingen op energie (lees artikel: Energierekening 2018) of op het verstrekken van subsidies. Achterliggende vraag is eigenlijk: gaat de overheid de vervuiler bestraffen of de welwillende consument stimuleren? In dit artikel lees je meer over de huidige stand van zaken op het gebied van subsidies. Hoe eerder daar duidelijkheid over is in de vorm van een meerjarenplan, hoe beter voor het opvoeren van het tempo. Gelukkig is minster Wiebes druk bezig met het vormen van een nieuw plan van aanpak. Hopelijk is het een degelijk, ambitieus en vooral consistent meerjarenplan.

Voldoende technisch personeel

Een andere factor die we niet moeten onderschatten is het belang van voldoende gekwalificeerd technisch personeel. Bij GreenHome zien we al dat aan huidige de vraag naar warmtepompen amper invulling kan worden gegeven door goed opgeleide en vakkundige installateurs. Er ligt dan ook een flinke uitdaging de komende jaren bij het opleiden van gekwalificeerd uitvoerend personeel. Misschien moet er daarom op de korte termijn wel technische kennis en specialisten uit het buitenland gehaald worden.

Financieringsoplossingen

Uiteraard is ook financiering één van de randvoorwaarden. Weinig mensen kunnen (of willen) namelijk in één klap 25.000 euro ophoesten voor een aardgasvrije woning. Nieuwe financieringsconstructies moeten hier uitkomst bieden. Denk aan constructies waarbij een lening voor een aardgasvrije woning, net als een energierekening, maandelijks wordt afbetaald. In plaats van te betalen voor je energieverbruik, betaal je dan voor energiebesparing. Tot de investering is terugverdiend. De lening ga je dan aan met bijvoorbeeld de netbeheerder of energieleverancier. De lening is idealiter gekoppeld aan je woning, zodat deze makkelijk overdraagbaar is in het geval je verhuist.

Het goede nieuws is dat steeds meer partijen hiermee bezig zijn. Waaronder de grote banken in Nederland. Ook voor hen zijn duurzame woningen namelijk interessant. Duurzame woningen hebben een hogere waarde, worden sneller verkocht en zorgen voor lagere woonlasten van de bewoners. Dit is ook de reden geweest voor de Rabobank om actief met GreenHome samen te gaan werken aan nieuwe oplossingen voor woningeigenaren. Met deze samenwerking worden woningeigenaren zowel financieel als technisch zo goed mogelijk ondersteund bij het verduurzamen van hun woning.

Gaan we het halen?

Optimisme overheerst

We staan met z’n allen voor een grote uitdaging. Dat is duidelijk. Maar wij zijn wel optimistisch. Wij zien het verduurzamen van Nederland namelijk eerder als een sociaal implementatie vraagstuk dan als een technisch vraagstuk. Als wij met z’n allen de schouders er onder zetten, dan kan het snel gaan. Dat betekent niet dat het aardgasvrij en klimaatneutraal maken van de (relatief oude) Nederlandse woningvoorraad een makkelijke opgave is. Gelukkig zijn ook veel experts optimistisch. Zo denkt Ruud Koornstra, duurzaam ondernemer, terug aan de jaren ’60. In de jaren ’60 zijn binnen 10 jaar tijd alle woningen op het aardgas aangesloten. Waarom zou het dan niet lukken om ze er in een periode van 30 jaar weer van af te sluiten?

In de jaren ’60 hebben we in 10 jaar tijd heel Nederland aangesloten op het aardgasnet. Waarom zou het ons dan niet lukken om in een periode van 30 jaar ons hier weer van af te sluiten?

Maar… dan moeten we wel NU beginnen

Iedere dag dat wij het tempo van 1.000 woningen niet halen, betekent simpelweg dat de opgave voor morgen groter wordt. Het is duidelijk dat we dit op dit moment bij lange na niet halen. Het tempo ligt anno 2018 op nog geen 50 woningen (bestaande bouw) per dag. Kortom, er is een forse inhaalslag nodig willen we ervoor zorgen dat in 2050 alle woningen aardgasvrij zijn. Uitstellen is een luxe die we ons niet meer kunnen permitteren.

Tot slot: waar begin je als woningeigenaar?

Hartstikke leuk en goed natuurlijk, al die plannen en visiedocumenten van de overheid. Veel mensen uit de sector staan inmiddels te trappelen om ‘gas’ te geven op ‘minder gas’. Maar uiteindelijk is het toch de woningeigenaar die in beweging moet komen om de energietransitie tot een succes te maken. Waar moet je beginnen? Eerlijk is eerlijk, het aargasvrij maken van je huis is nog best een uitdaging. Want hoe weet je wat voor jouw woning de beste manier is om deze van het aardgas af te krijgen?

Het antwoord daarop hangt af van vele factoren. Zo zullen sommige wijken (al dan niet verplicht) worden aangesloten op een warmtenet terwijl er voor andere wijken gekozen zal worden voor een all-electric oplossing. Een all-electric oplossing betekent dat de woning elektrisch verwarmd zal worden middels warmtepompen of infraroodtechniek. Om je op weg te helpen heeft GreenHome samen met programmabureau WarmteKoude ZH een blog serie gemaakt over Aardgasvrij wonen met onder meer een 5-stappenplan voor het aardgasvrij maken van je woning.

Bekijk in 2 min. hoe jij het beste energie kunt besparen

Benieuwd wat de beste energiebesparende maatregelen zijn voor jouw woning? Doe de HuisScan en krijg een persoonlijk besparingsadvies!

Start de HuisScan

Disclaimer
De genoemde getallen in bovenstaande blog zijn nadrukkelijk bedoeld om een (grove) indicatie te geven van de grote uitdaging die er ligt en moeten niet worden geïnterpreteerd als 100% nauwkeurig.
*Dit betreft slechts een indicatie. De kosten voor het van het aardgas los halen van je woning lopen erg uiteen. Deze variëren meestal tussen de €15.000 en €35.000 (op basis van onderzoek door o.a. Urgenda, Ecorys en CE Delft). Het type huis waarin je woont en het huidige energielabel hebben veel impact op de daadwerkelijke kosten.

Lees ook:

Nog geen reacties

Laat een reactie achter